Thứ Năm, 28 tháng 4, 2016

BẠN BÈ-ĐỒNG ĐỘI


                           
  Ngày ở bên Nga ,học được câu ngạn ngữ Nga :đừng có 100 rúp ,hãy có 100 người bạn .
  Vận dụng câu này trong nhiều lần tiếp xúc ,trò chuyện với người Nga,họ rất thích,và chiếm được cảm tình của họ nhờ những hiểu biết chút ít về văn hóa Nga…
  Như  vậy có thể thấy  một điều :ở đâu trên trái đất này cũng đều quý trọng tình bạn hơn những giá trị vật chất khác.
  Nhưng mỗi người có cách nhìn khác nhau về bạn bè.
  Tôi thì chia ra mấy loại sau :
  Bạn học :Cùng nhau cắp sách tới trường ở tuổi ngây thơ ,hồn nhiên ,trong trắng,lúc này nhìn cuộc đời toàn màu hồng ,không lo toan suy nghĩ,sau vài chục năm ,họp lớp ,gặp nhau mới nhận ra chân giá trị.Những người quý trọng điều này thì dù sau này đối mặt nhau vẫn tôn trọng tình cảm ngày xưa để đưa ra quyết định,dù rất khó.Chẳng hạn  Công an –Tội phạm hay Kẻ thắng Người thua trong cuộc chiến ,điều này vẫn luôn xảy ra.
  Bạn chiến đấu :Những người trong cùng một đơn vị quân đội (tiểu đội,trung đội,đại đội …)cho dù không cùng tuổi ,không cùng nhập ngũ ,nhưng có khoảng thời gian dài cùng nhau ,cận kề cái chết  :tôi bị thương ,bạn cõng tôi ,vừa đi vừa làu bàu ,chửi nhau :Mẹ mày !nặng như cùm thế này thì tao làm sao đưa mày đến trạm (Quân y tiền phương ),anh bị thương :Mày sóc bố mày thế này thì bố mày sống sao được mà về đến trạm.Đấy ,tôi được nghe câu chuyện này của đôi bạn già tuổi 70,hai người chênh nhau  3 tuổi,bây giờ xưng hô anh em ,nhưng lúc ở Quảng trị năm 72 cứ mày tao chi tớ như thường.Bây giờ họ vẫn gặp nhau hàng năm  trong hội Cựu chiến binh  đơn vị ,cho dù cách xa nhau hàng trăm cây số:người Hà tĩnh  ,người Quảng ninh ,Hải phòng…
  Bạn làm ăn :Buôn có ban,bán có phường .Liên kết làm ăn về kinh tế thì đôi khi bạn trở thành kẻ thù.Khi  hai người buôn cùng mặt hàng ,cửa hàng lại cạnh nhau,ắt sẽ dẫn đến mâu thuẫn trong kinh doanh nếu không biết kiềm chế,nhường nhịn và có cách nhìn hạn hẹp về tình (bạn ) và tiền.Nói như vậy không có nghĩa là không có bạn trong môi trường này,nếu biết quý trọng những giá trị mà tiền không thể đem lại,vẫn có thể gắn bó dài lâu.
  Ngoài ra ,còn có bạn cùng cơ quan (đồng nghiệp ),cùng quê (đồng hương ),cùng tổ chức chính trị (đồng chí)…
  Những ai tham gia mạng xã hội (Facebook )còn có bạn ảo,chỉ quen biết nhau qua mạng ,tri nhân ,tri diện ,bất tri  tâm .
  Nhưng dù là bạn ảo ,nếu chúng ta quan tâm đến nhau ,vẫn có thể trở thành giá trị thực ,làm cho bạn trở nên giàu có :Giàu vì bạn.
  Có thể bạn nhiều tiền nhưng chưa chắc bạn đã giàu .
Còn tôi ?

Hân hạnh giới thiệu những người bạn của tôi,đó là tài sản của tôi.
PS Đoạn này giới thiệu Album Bạn bè Đồng đội trên Facebook nên có hai câu cuối.

Thứ Năm, 14 tháng 4, 2016

NGƯỜI TỬ TẾ


    Bỏ không theo dõi chương trình Thời sự trên Đài truyền hình quốc doanh đã lâu ,nhưng vẫn biết vừa qua có  vài người treo ấn ,từ quan muốn làm người tử tế .
      Tưởng đơn giản ,nhưng khó đấy !
 Nhất là ở Việt nam ,dưới chế độ Cộng sản.
Tuần trước ,ngồi uống bia cỏ ở vỉa hè ,nghe được câu chuyện này :
Ông xe ôm ,tuổi đã 76 ,một hôm đi qua phố Nguyễn Xiển Hà nội ,xe hỏng máy,dắt một đoạn tới tiệm sửa ven đường,thợ xem xét và phán hỏng dây dẫn xăng (xe ga ) thay mất 120 000đ.
Hôm khác lại hỏng y như vậy,nhưng là đường dẫn xăng khác chứ không phải dây mới thay.Thay mới.thợ sửa tính 70 000đ.
Thắc mắc chuyện này với anh thợ,được giải thích 70 000đ là có cả công ,cả lãi tiền bán dây trong đó rồi.Lấy đắt hơn gọi là gì thì chắc ông biết .
Một lần tình cờ đi qua phố này,ghé vào tiệm mới  biết anh thợ cùng quê Hà nam,anh bạn trẻ này đưa cả vợ con ở quê ra ,thuê nhà ,kiếm sống .Chồng sửa xe ,vợ phục vụ
 quán ăn,hai con đang học Tiểu học ,Trung học cơ sở.Cuộc sống tạm ổn.
Cũng như bao gia đình từ các miền quê khác về Hà nội mưu sinh,họ phải trả tiền thuê nhà hàng tháng,tiền điện nước tính riêng,giá nhà nước đã đắt ,chủ nhà còn tính đắt hơn.
Làm đăng kí tạm trú phải có phong bì cho cảnh sát khu vực,thỉnh thoảng ,tiệm sửa xe còn bị các anh Hình sự ,Kinh tế đến kiểm tra xem có tiêu thụ xe gian hay không,anh là người biết điều ,nên họ đến chốc lát rồi đi,hẹn ngày quay lại.
Có lần đi thử xe của khách,quên đội mũ bảo hiểm,hơn 100m đã có CSGT chờ sẵn,thế là mất  toi  xuất sữa của con chiều nay.
Tối đến,con xin tiền đi hoạt động ngoại khóa ,tham quan trang trại do trường tổ chức,khổ nỗi xem mấy con trâu ,con bò,trẻ con thành phố thì còn lạ lẫm,chứ con anh ,hè nào chúng chả về quê cưỡi trâu ,tắm sông.Không đi không được,vì có lần anh không cho con đi học thêm ở lớp do cô mở ,hâu quả nhãn tiền.
Rồi anh kể có lần hai đứa rủ nhau ốm cùng một lúc,phải bắt taixi vào viện cho nhanh,đến cổng bảo vệ còn gây khó dễ vì thấy xe lạ,lái xe mới chưa biết lệ,anh lại phải rút ví... mới cho vào...Muốn con nhanh khỏi ,phải mua kháng sinh mạnh ở hiệu thuốc do Bác sỹ hướng dẫn,rồi thì quà cho y tá ,điều dưỡng...
  Vợ nghỉ trông con ốm vài ngày ,chủ quán ăn trừ luôn nửa tháng lương,chị than phiền ông chủ gian manh,chặt thịt gà thịt vịt cho khách bao giờ cũng bớt lại vài miếng ,dù khách đã trả tiền cho cả con,đã bán đắt một gấp đôi lại còn bớt xén,tham đến thế là cùng.Nên thỉnh thoảng chị cũng lấy vài miếng về cho con...
Nhà anh chị thuê ở gần ngoại ô,nơi còn chưa đô thị hóa dù đã là phường, dân trồng rau cung cấp cho các chợ,biết cách làm rau bán của họ ,nhưng đành nhắm mắt mua,nếu không ,biết ăn bằng gì để sống.
Hỏi họ có biết Vinashine,Vinaline là gì ,họ không biết.Tôi nói đùa nhà chị 4 người ,nợ công bây giờ là 4 /29 000 000 =116 triệu,sau này con chị phải trả. Chị tròn mắt Ai vay thì người ấy  trả ,tôi vay bao giờ mà bắt con tôi trả.
Đọc câu chuyện này ,bạn có thấy ai là người tử tế không ?
Nhưng có bao giờ bạn đặt câu hỏi  : xã hội này có làm cho ta tử tế hay không ?


Thứ Ba, 16 tháng 2, 2016

ÔNG VUA CỞI TRUỒNG và MỐT ĂN MẶC


      Nhờ  Internet nên câu chuyện về ông vua cởi truồng  ai cũng biết.Có điều mỗi người cảm nhận theo cách khác nhau.Bài này bàn về  mặc theo mốt hay  theo cách của mình (nhân xem một đoạn Video cuộc gặp thượng  đỉnh Mỹ -ASEAN )
    Nhớ lại hồi đi học (năm 1972) sơ tán vì Mỹ đang ném bom miền Bắc,quy định của nhà trường học sinh phải mặc áo sẫm màu,hoặc có khăn choàng ngụy trang nếu mặc áo trắng.Mình vẫn chấp hành nghiêm.Hôm ấy vừa có chiếc áo trắng cộc tay mới ,mặc ngay đến lớp,chắc muốn khoe nên không để ý đến khăn choàng.Thật không may đúng hôm có phái đoàn kiểm tra của trường về việc phòng tránh máy bay địch ,cả lớp chấp hành tốt,chỉ riêng mình lạc lõng với chiếc áo màu trắng không có ngụy trang.Bị phê bình tại chỗ và cũng mất điểm luôn với thày chủ nhiệm.
  Vào bộ đội ,tất cả phải theo khuôn mẫu,quần áo rộng hay hẹp cũng không được sửa chữa theo ý mình,vậy mà mình và một vài anh bạn vẫn sửa lại thành áo chít gấu ( Blouson ),quần cũng thu ống nhỏ lại cho đỡ thùng thình,mặc có đẹp hơn nhưng lãnh đạo nhìn thấy là ghét rồi.
  Những năm 80,mốt là quần Pho ,áo bay.
Bộ đại cán vải pho chỉ sỹ quan trung cấp mới được phát.Còn áo bay là áo của sỹ quan quân đội Liên xô,ai học bên đó đem về,chứ sỹ quan cao cấp của Việt nam  cũng không  có.
  Mình là y sỹ quân nhân chuyên nghiệp ,được cấp phát bộ quân trang nào ,bán tất,rồi cũng đủ tiền mua một bộ pho tá (Bộ đại cán cấp cho sỹ quan cấp tá )
Áo bay cổ mềm ,màu xanh cốm ,số 27-31 quyết mua cho bằng được ở chợ giời (chợ Hòa bình ) cho dù không còn là hàng nguyên hộp,nhưng mặc vào cũng đủ nổi bật giữa chốn đông người .
  Những thứ  bây giờ nông dân cũng không mặc nữa,nhưng lúc ấy là mốt ,là đẳng cấp ,gọi là bộ Quân khu :Quần pho,áo bay ,dép cao su xỏ đủ 4 quai.Chiều thứ bảy ra bến xe Sơn tây bắt xe về Hà nội.Đợi xe chuyển bánh mới nhẹ nhàng nhảy lên,phụ xe ít khi hỏi tiền.Trông mặt mà băt hình dong,loại này  đầu trộm đuôi cướp ,chắc gì lấy được tiền của chúng nó.Cũng có lần phụ xe hỏi tiền ,bảo đi nhờ rồi cũng thôi.
  Đến năm 85 sỹ quan có dạ tá ,mình cũng sắm luôn.Bộ này mua của  ông chỉ huy cũ quê Hải dương , bán để lấy tiền đong gạo đưa về quê.Mặc bộ này còn oách xà lách hơn pho tá !
  Năm 89 đi xuất khẩu lao động,trút bỏ bộ này là chẳng còn thứ gì gọi là tài sản của hơn mười lăm năm  binh nghiệp.
  Sang Liên xô,có điều kiện ,có tiền thì lại chẳng biết cách mặc.
Về phép lần đầu ,mua bộ Comple,về nhà mặc mới thấy rộng.Trông như anh nông dân thiếu ăn.
  Sang đó,vào ngay tiệm may đo cắt chiếc áo mới,dù tiền công đắt gấp 2-3 lần tiệm may phổ thông khác cùng khu nhà dịch vụ công cộng  này.Mặc bộ này trông đỡ quê hơn.
Chuyện  thế mà đã hơn 20 năm.
Bây giờ chỉ thích mặc bò hoặc thể thao,đi phượt,chứ không thích đóng bộ ,đọc điếu văn  (không phải quan chức thì làm sao được đọc diễn văn )
  Thỉnh thoảng xem Tivi,thấy VIP dáng đi khệnh khạng,tay lúng túng cài khuy áo Vest ,mình cười khẩy,nghĩ bụng :Chắc mải làm tình với em thư kí hay thực tập sinh,đến giờ đón khách không kịp cài khuy,để hở khóa quần,thế mà thằng khác vẫn phải học theo,chẳng khác ông vua trong chuyện cổ tích của Anderxen.
  Vậy mà đúng.
Câu chuyện cài khuy áo Vest có  xuất xứ cách đây vài trăm năm  ,khi một vị vua nước Anh vì béo quá không cài được khuy áo Vest (áo có 2 khuy )nên ngày nay ,các nguyên thủ quốc gia thường không cài khuy dưới nếu áo 2 khuy,hoặc chỉ cài khuy giữa nếu áo 3 khuy.
Lại liên tưởng đến buổi chầu Thiên tử  (người đồng chí phương Bắc ) của lãnh đạo nước nhà ,cà vạt một màu đỏ rực,có phải ngẫu nhiên không ?Không đâu .
Chắc hẳn Lễ tân phương Bắc gọi điện ,nói rằng ngày mai anh Tập thắt ca vát đỏ đấy.hiểu không ?
Khi bạn làm lãnh đạo ,phải tuân thủ quy tắc ngoại giao ,bạn không được mặc theo ý mình nữa.
Các bạn trẻ ! Hãy cứ mặc quần bò áo Vest ,đi giày thể thao ,miễn là thấy hợp với vóc dáng,chứ đừng đóng bộ cứng nhắc như những ông già.
  Còn tôi ,tôi vẫn mặc Comple cài đủ 3 khuy theo ý mình,dù không hợp mốt.Về phương diện này ,tôi là người bảo thủ.
  Thà vậy còn hơn học theo ông vua cởi truồng !






Thứ Năm, 28 tháng 1, 2016

ĐẠI HỘI ĐẢNG

ĐẠI HỘI ĐẢNG
Những ngày đầu năm 2016,những người Cộng sản tổ chức đại hội của họ.Đảng này có chừng 3 000 000 người trên tổng số 90 triệu người Việt.
Nếu là Đại hội của Công ty bán hàng đa cấp,thì chắc ít ai để ý.
Nhưng là Đại hội của những người chèo  lái con thuyền chở nhân dân Việt nam đến bến bờ của CNXH,nên đừng nói là tôi không quan tâm nhé !
Chỉ là mỗi người quan tâm theo cách khác nhau thôi.
Nhớ lại 40 năm trước,khi còn là binh nhất binh nhì trong quân đội nhân dân Việt nam ,nghe tiếng loa phóng thanh truyền đi tin Đại hội Đảng sắp được tổ chức,cảm giác của mình cũng như phần lớn thanh niên cùng thế hệ ,ở miền Bắc là háo hức  chờ  đón một sự kiện trọng đại.
Đất nước vừa thống nhất,hòa bình rồi ,bây giờ chung tay xây dựng,viễn cảnh đã được nhà thơ Tố Hữu vẽ ra ,ai mà không muốn.
Hồi đi học ,thấy anh Lê Mã Lương nói cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù,nên mình đi bộ đội cho bằng được,gian lận cả về tuổi,cả khi đi khám sức khỏe cũng nhờ bạn khám thay,vì lần khám trước đã trượt về thể lực.
Những bài học vỡ lòng về chủ nghĩa Mác-Lenin mà tôi nhận thức được ,không phải là từ Chính trị viên của đơn vị,mà là từ một anh y sỹ.Chủ nghĩa Cộng sản đến từ những buổi tối rỗi rãi,chuyện phiếm ,chứ không phải được học từ một lớp cảm tình
Rồi khi đi học Trung cấp Quân y ,tôi vẫn quan tâm đến Mác-Lê.Với đồng phụ cấp  chỉ đủ mua xà phòng và thuốc đánh răng,tôi vẫn dành một ít để mua một vài cuốn sách chính trị như Bút kí triết học,hay Triết học Mác,chương trình trung cấp ,về tự nghiên cứu.Viễn cảnh về một CNXH tươi đẹp có sự cuốn hút với tất cả thanh niên sống có lí tưởng.
Rồi thì tôi cũng được kết nạp vào Đảng.
Ở trong quân đội ,việc trở thành  Đảng viên gần như là một mặc định với sỹ quan và quân nhân chuyên nghiệp.Nên tôi dù có bướng ,có cãi lại chỉ huy,hay cái vẻ bề ngoài thư sinh nhưng đôi khi bất cần đời,cán bộ chính trị nhìn thấy đã ghét,nhưng rốt cuộc vẫn được kết nạp.Việc này tôi thấy đó là nhờ đàn anh dìu dắt hơn là nỗ lực của bản thân.Đến bây giờ tuy không là Đảng vên nữa ,nhưng mình vẫn coi đàn anh là ân nhân,và vẫn gặp nhau hàng năm.Cũng có một lần được dự Đại hội Đảng bộ,thấy trong giờ nghỉ giải lao trước
khi bỏ phiếu,ứng cử viên A công khai nói xấu ứng cử viên B trong một nhóm nhỏ,chắc để hạ uy tín,làm người này mất phiếu,
hai người này cùng trong một chi bộ.Mình chỉ biết vậy thôi chứ cũng không quan tâm lắm và cũng không có nhận xét gì.
Ở trong một chi bộ có vài Đảng viên ,thì mình là người thẳng thắn,dám đấu tranh ,phê bình,cứ như điếc không sợ súng.Nghĩ lại,mình cũng chẳng khác Hồng vệ binh là mấy.Đảng bảo sao,làm vậy.
10  năm sau khi đất nước thống nhất,kinh tế tụt dốc,cuộc sống tồi tệ hơn trước,nhưng cũng chẳng ai tìm hiểu nguyên nhân do đâu.Rồi thì Cải tổ từ Liên xô tràn sang,nhiều bài viết ca ngợi Gorbachop,Tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên xô ,ca ngợi cải tổ.Việt nam như có luồng gió mới.Tôi lại lao vào tìm đọc những bài viết về cải tổ,về Đảng Cộng sản Liên xô...Thời kì này trên các báo ở Việt nam ,dễ dàng tìm thấy khái niệm Xã hội XHCN phát triển để nói về các nước như Đông Đức,Ba lan Hungari Tiệp khắc...Còn Liên xô đã qua giai đoạn này và đang khai phá con đườn tiến lên CNCS.
Ước mơ về một CNXH tươi đẹp vẫn còn nguyên trong tôi tới những năm 90 thế kỷ trước.
Tôi sang Liên xô ,đi lao động xuất khẩu,gửi lại thẻ Đảng cho tổ chức.
Đoàn 100 người thì có tới hơn 70 người là Đảng viên.Số không  Đảng viên là vì họ là Công nhân hoặc học sinh vừa tốt nghiệp phổ thông.
Đi lao động xuất khẩu là ước mơ của nhiều người khi ấy.Có ra nước ngoài làm việc mới dám mơ đến xe Honda cup C 70 DD,hay Radio cassette SHARP 777 hoặc GF 939...đó là khát vọng đổi đời.
Mọi người lao vào kiếm tiền bằng cách buôn bán rượu vodka,điều mà pháp luật Liên xô cấm.
Những Đảng viên đi tiên phong trong việc này,vì lớp trẻ còn có cách kiếm tiền khác.Tôi vẫn tin vào cải tổ,nên ra hiệu sách tìm mua tuyển tập Gorbachop về đọc (cũng là học tiếng Nga ),phần vì tôi không đủ dũng cảm để bán rượu.
Chứng kiến những giây phút cuối cùng của thành trì CNXH sụp đổ,nhìn tận mắt những cột khói bốc lên từ nhà trắng ở thủ đô Mạc tư khoa trong cuộc đảo chính bất thành,cảm giác của tôi lúc ấy là chua xót,nhưng cũng chưa đến mức thần tượng sụp đổ.Việc lao động vất vả kiếm tiền không cho ta thời gian suy ngẫm ,hay đặt dấu hỏi tại sao.
Nhưng việc các Đảng viên bất chấp luật pháp ,bất chấp tất cả để mong kiếm từng đồng rúp gửi về quê đã dần dần làm thay đổi nhận thức của tôi .
Nhưng có lẽ Internet mới  là yếu tố quyết định ,đem lại sự thay đổi triệt để trong nhận thức về Đảng viên,về CNXH...
Trước kia,tôi biết về Đảng,về CNXH qua báo Nhân dân ,Quân đội nhân dân,qua loa phóng thanh truyền đi các bài hát Đảng đã cho ta một mùa xuân...Đảng đã cho ta sáng mắt sáng lòng...Thật là cám ơn các nhạc sỹ Cộng sản !
Sau này nhờ Internet,tôi mới biết Cải cách ruộng đất,Nhân văn giai phẩm,Nhóm xét lại chống Đảng...
Tôi mới biết Trần Đức Thảo,Trần Độ ,Hoàng Minh Chính,Bùi Tín...và rất nhiều người khác nữa.Họ là nhà triết học ,hoặc là những người hiểu học thuyết Mác gấp vạn lần đám dân thường chúng tôi,nên những kết luận của họ đáng để cho mọi người suy ngẫm.
Ông Victor Hugo có một nhận xét tiêu cực về CNCS,nhưng thời ấy chưa có ai đưa học thuyết Mác vào thử nghiệm.
Học thuyết Mác được Lê nin phát triển ở  Liên xô thành Chủ nghĩa Mác -lê và được gần hai chục nước áp dụng .
Học thuyết ấy đã sụp đổ cuối thế kỷ 20 ở tất cả các nước châu Âu,châu Phi (Angola,Mozambich-Ethiopia ),đã sụp đổ ở Nicaragua và đang đến hồi kết ở Venezuela (Châu Mĩ la tinh )
Sự sụp đổ mang tính tất yếu ấy ,không thể vượt qua được Vạn lí trường thành,Việt nam vì thế chưa bị ảnh hưởng.
4 nước sống sót sau trận đại hồng thủy này là Trung quốc, Việt nam, Cu ba,Bắc Triều tiên,đều là những nước nghèo nhất thế giới.
Bạn là đảng viên ,có biết trích dẫn Mác hoặc Lê nin không :Chính trong thực tiễn,con người phải chứng minh chân lí
Thực tiễn sụp đổ hệ thống XHCN chứng minh chân lý :CNXH không có tương lai.
Nhưng câu trả lời của gần 3 triệu thành viên Công ty bán hàng đa cấp kia ,lại giống nhận xét của Victor Hugo CNCS là giấc mơ của vài người nhưng là ác mộng của cả nhân loại.

Thứ Năm, 21 tháng 1, 2016

CHÚ RỂ


Chú rể tôi vừa qua đời ,thọ 86 tuổi.
Chú là người Nghệ an ,phủ Diễn châu.Dân cá gỗ thứ thiệt.
Thoát ly gia đình từ  khi còn trẻ ,chú đi bộ đội ,là sỹ quan lục quân, những năm 60 thế kỉ trước,chú chuyển nghành ,làm công nhân điệnThác bà ,sau về Sông  Đà xây Thủy điện,làm ở đó,định cư luôn ở đó cho tới lúc về hưu và cũng mất ở đó luôn.Hòa bình là quê mới.
  Ngày tôi còn trẻ,ở bộ đội,nghe các sỹ quan thường hay trêu chọc nhau :Dân cá gỗ ,dân ăn rau má phá đường tàu ,dân cầu tõm,thái lọ (hay Thái nọ ?,ý muốn nói là ngọng ,không phân biệt được L và N ) v...v..trêu đùa thế thôi ,chứ không ai kì thị vùng miền như lãnh đạo nào đó bây giờ,cứ đòi hỏi ghế này ghế nọ phải là người miền Bắc,phải có ní nuận... (Tôi dân cầu tõm , nói ngọng ) v v...
Tôi kết bạn không theo ranh giới  địa lí ,nên bạn thâncó thể là người Thanh hóa,hay Nghệ an,Quảng ninh ,Hải phòng...
Không có đồng hương đôi khi cũng tủi thân,nhưng cũng tự do,hành động theo ý mình,vả lại đi bộ đội nhưng chỉ đóng quân ngoài bắc,gần nhà ,nên khái niệm đồng hương cũng mờ nhạt ,khó gắn kết hơn những người sống xa quê .Cho nên ,nếu nói về Hà tĩnh ,thì tôi nghĩ đến Nguyễn Du,chứ không cần nắm rõ có bao nhiêu Tổng bí thư quê ở đây.Hay nói đến Thanh hoá là nghĩ ngay đến triều Lê  sơ-Lê Trung hưng trị vì tổng cộng 356 năm.Quê mình thì có gì hay mà cứ đi chê người khác ?...
 Chú rể tôi rất hiền,yêu vợ ,thương con.
Chú  vất vả ,rất vất vả ,vì hai vợ chồng công nhân ,nuôi bốn đứa con :2 trai.2 gái .Không làm thêm ,sao đủ ăn.
Ngoài  50 tuổi ,chú vẫn phát nương,trồng sắn.Những quả đồi cao ,thanh niên như tôi leo lên còn mệt,chú vẫn vác bao tải sắn nặng trên vai ,bước phăm phăm.
Ngày ở Thác bà ,chú đi câu suốt đêm, sáng về lại đi làm tiếp ,không được ngủ.Có như vậy ,các em tôi mới có cá thật mà ăn,khôn lớn ,nên người.
Về hưu rồi ,chú vẫn lên rừng lấy chít về làm chổi,để có thêm tiền mua sữa cho cháu nội,cháu ngoại.(Chú tôi có 2 cháu nội ,4 cháu ngoại )
Chú lao động không ngừng nghỉ ,chỉ tới khi bị tai biến mạch máu não cách đây gần chục năm ,mới thôi.
Các em tôi cũng theo nghiệp chú,làm thủy điện Tuyên quang ,yaly,Sơn la ,Lai châu..nay lại sang Lào làm thủy điện cho bạn.Em gái thì làm loanh quanh Hòa bình,nếu có ai hỏi quê ,chắc chúng trả lời Hòa bình,khái niệm Nghệ an,cá gỗ xa dần,xa dần.
Những năm tháng cực nhọc của chú tôi đã qua đi.Nhưng chú đã được hưởng thành quả,Chú là một người hạnh phúc,hạnh phúc thực sự :Chú có người vợ hiền ,các con ngoan ,có hiếu.Cháu nội cháu ngoại có trai ,có gái.Chú vẫn cảm nhận được  điều đó,thể hiện ở ánh mắt  nhìn lần lượt từng người,và nụ cười trước khi nhắm mắt
Thượng đế sẽ đưa những người như Chú tới ngay miền cực lạc.


Thứ Năm, 31 tháng 12, 2015

HOA MỘC

HOA MỘC
Chơi hoa ai dễ mấy người biết hoa (Nguyễn Du )
Hoa Mộc lan thì chắc ai cũng biết
Nhưng hoa Mộc ,đơn giản là hoa Mộc thôi,không phải ai cũng biết.
Cây hoa thân gỗ ,lá dày ,cứng. Hoa cánh nhỏ ,màu trắng,mỗi bông chỉ vài cánh,nhiều bông kết thành từng chùm nhỏ.
Hoa có mùi thơm man mác dễ chịu,hương thơm lâu phai.
Mộc mạc ,chân tình ,nhưng cũng kiêu sa ,quý phái : Tên gọi và hương thơm chứng minh điều đó.
Ông nội là người chơi hoa,ông có thể đi bộ vài chục cây số để xin về một cành đào,bích đào,trồng  ở vườn hoa trước nhà và cũng là mái đê sông Đáy.Ông có cây vạn tuế  cổ thụ nhất làng, thời vạn tuế đang thịnh,kẻ trộm đến đào nhưng không được,cây con,cháu của nó cung cấp miễn phí cho cả làng...
Cây mộc ông trồng có tuổi thọ chừng 50- 60 năm,rồi cũng bị loài tầm gửi làm chết dần chết mòn.(tuy tuổi thọ như vậy,nhưng thân cây cũng nhỏ,chỉ như bắp vế )
Ngày xưa ông còn trồng hoa hồng bạch,rất nhiều người đến xin về sắc làm thuốc cho trẻ con uống chữa bệnh ho,hen.
Rồi thì buổi tối,thanh niên đến chơi và hái trộm hoa Dạ hợp  (hoa nở và có hương thơm vào buổi tối)...
Khi có đám hiếu ,đám hỷ ,cũng đến xin hoa,chứ không như bây giờ ,cần gì bấm máy điện thoại có liền.
Ông mất đã hơn 30 năm,hoa không người chăm sóc,tàn lụi dần,cây vạn tuế cũng bị sâu đục thân...hai cây mộc ,cây ngâu trước nhà đều là đi mua,có lẽ chỉ có cây Dạ hợp là cành chiết của cây có từ thời ông nội...
Buổi sáng năm mới,thức dậy ,mở cửa sổ,hương hoa mộc  thoang thoảng,dễ chịu,nhớ lại ngày xưa,thấy mình đã già ,không dám soi gương....


Thứ Sáu, 2 tháng 10, 2015

VĂN HÓA HÀ NỘI - MỘT GÓC NHÌN


 
          Hôm qua em đi tỉnh về
Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều
Không biết thi sỹ Nguyễn Bính  có ý trách móc cô gái quê sau chuyến ra tỉnh,hay đơn giản chỉ là một lời nhận xét.Sự thay đổi có lẽ theo chiều hướng tích cực.
Các nhà văn hóa xem xét dưới góc độ chủ nghĩa Mác và phép duy vật biện chứng,chắc sẽ chửi cô gái quê này là đồ mất gốc , đua đòi...
Còn tôi,cũng là người nhà quê,dưới ánh sáng của thuyết Thày bói xem voi,tôi nghĩ khác.
Văn hóa  Hà nội và Văn minh đô thị thường bị mọi người xem chung là Văn hóa Hà nội,ý muốn nói rằng đó là tinh hoa của văn hóa Việt.Câu thường gặp là :Hà nội là trung tâm Kinh tế,Chính tri,Văn hóa của Việt nam.Cho nên cách đi đứng,ăn mặc ,nói năng được coi là chuẩn mực để mọi người học theo.Chắc văn hóa Hà nội và văn hóa nhà quê có sự khác biệt ở 3 điểm này.Có thật vây không ?
  Hơn 30 năm về trước,tôi   theo đơn vị bộ đội ,đi lao động ở một vùng quê thuộc tỉnh Nam định(Huyện Nghĩa hưng )thấy người dân nơi đây lao động cần cù,cách giao tiếp rất văn minh,Những người lớn tuổi hơn tôi  vẫn dùng chữ  ạ cuối mỗi câu,Lúc đó tôi đã ngầm có sự so sánh với lối giao tiếp thành thị,và thấy không có sự khác biệt.
Vậy thì Văn hóa Hà nội (văn hóa chuẩn mực )hình thành và phát triển như thế nào ?
 Nếu vua Lý Thái tổ không chọn Thăng long làm kinh thành,thì Hà nội bây giờ cũng chỉ như vùng quê Nam định mà thôi.Và như vậy chắc bây giờ chúng ta vẫn được nghe nhịp chày Yên thái mỗi đêm.
 Là kinh đô,các quan trong triều cũng phải đem theo gia quyến vào kinh thành,chứ không thể để lại ở cố  đô Hoa lư, rồi mỗi thứ 7 lại ra bến xe cửa nam bắt xe ngựa về Ninh bình.
Ngày đó ,tầng lớp quan lại  đều là những người học rộng ,tài cao,chưa có chuyện mua quan bán tước,cũng khó đưa thằng con mới học xong Tam tự kinh vào làm quan trong triều.Ảnh hưởng nặng của văn hóa phương Bắc,Mọi lễ nghi,phép tắc được tuân thủ,con cái được giáo dục nghiêm khắc,Nhất tự vi sư,bán tự vi sư,chứ không như bây giờ nhà kia lỗi phép con khinh bố...
Văn hóa Hà nội được hình thành từ đó.
Họ không cần phải nói to như dân vùng cao hay miền biển.Vì nếu không nói to tiếng mưa nguồn,tiếng sóng biển sẽ át tiếng của họ.
Họ không cần ăn nhiều vì ít phải lao động ,nhu cầu về năng lượng không cao như những người nông dân suốt ngày quần quật ngoài đồng.
Họ mặc đẹp hơn vì có lụa Vạn phúc-Hà đông.
Bước đi êm ái,vì không phải chạy thục mạng khi thú rừng đuổi,hay chạy cơn mưa sắp ập đến từ ngoài đồng về nhà.
Ăn trắng mặc trơn
Đi nhẹ ,nói nhẹ ,cười duyên.
Đó là nét đặc trưng của cư dân thành thị.
Trải qua hàng trăm năm,Văn hóa hà nội và Văn minh đô thị hình thành,phù hợp với điều kiện sống.
Rồi thì những người Pháp đem văn minh phương Tây vào Việt nam
Từ một chú bé lượm banh ở sân Tenis,Xuân tóc đỏ trở thành chính khách .Hành vi,lời nói của me xừ Xuân dần trở thành chuẩn mực mới,tuy chưa đủ sức lấn át Văn hóa Hà thành đã tồn tại hàng trăm năm.
Rồi thì những anh dân cày tiến vào thủ đô những năm 50 của thế kỉ trước.Những anh bán cháo lòng và đội trưởng du kích chia nhau biệt thự của các công chức chính quyền cũ,hay của những ông bà tư sản bỏ của chạy vào Nam.Họ bắt đầu đưa vợ con từ quê ra.
Ảnh hưởng của văn hóa phong kiến,văn hóa tư sản vẫn còn nặng,nên những bà nông dân chân đất kia  không những không giữ được bản sắc hương đồng gió nội ,mà còn bị văn minh đô thị diễn biến hòa bình.Người Hà nội vẫn giứ được bản sắc.
Những năm 80 thế kỉ trước,
 đám cưới của một gia đình đã sống vài đời ở Hà nội,thường chỉ 10-20 mâm cỗ,có thịt gà,giò lụa ,chả quế,bát canh măng ,nấm thả (mọc )trên mỗi miếng giò lụa có 1 cánh hoa hồng.Giản dị lịch sự,nhưng cũng sang trọng.Không có tiếng ồn ào 1...2..3..dzô...1...2...3...uống.
Đến những năm đầu thế kỉ 21,Văn hóa Hà nội bắt đầu có những biến đổi tiêu cực.
Bộ máy chính quyền phình to,không  chỉ có ông Vụ trưởng mới nhập khẩu được cho cả gia đình.Tôi ,Hai xe ôm cũng đưa vợ từ quê ra ,thuê nhà ,rồi đi thu mua đồng nát.
Ông Vụ trưởng lắm tiền,tổ chức cưới vợ cho con trai ở khách sạn 5 sao,thức ăn ê hề ,rượu tràn như suối Ba bể -Bắc cạn.
Ông chủ cửa hàng lẩu thập cẩm quê Thanh hóa cũng không chịu kém ,làm tiệc đầy năm cho con trai ở nhà hàng 3 sao...
Ở quán bia nào cũng đầy tiếng hét Mi vô đây mần với Choa vài ly...
Văn hóa Hà nội đã thay đổi thực sự.
Kết luận :Từ góc nhìn của thày bói xem voi,tôi cho rằng khái niệm Văn hóa Hà nội đã biến mất.Hay là anh Thảo anh Nghị bán hết sang Pháp ,sang Mỹ rồi ?